การเปลี่ยนรูปร่างหรือเมตามอร์ฟอซิส (Metamorphosis) คือการเจริญเติบโตของตัวอ่อน  ที่มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างเป็นขั้น ๆ จากตัวอ่อน ที่ไม่เหมือน พ่อแม่  จนกระทั่งเป็นตัวเต็มวัยเหมือน พ่อแม่  พบได้ในพวกแมลงส่วนใหญ่  และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก   การเปลี่ยนรูปร่าง น่าจะเป็นประโยชน์ กับสิ่งมีชีวิตพวกที่วางไข่และไข่มีปริมาณ  ไข่แดงจำกัดแก่เอมบริโอที่ต้องพัฒนานาน

 

ลักษณะการเปลี่ยนรูปร่างแบบต่าง ๆ

เริ่มจากไข่(egg) ไปเป็นตัวอ่อน (Larva) แล้วเป็นดักแด้ (Pupa) ต่อจากนั้นจึงเป็นตัวเต็มวัย  เช่น  ผีเสื้อ   ด้วง  ยุง  แมลงวัน   ผึ้ง  เป็นต้น

รูปที่ 6.17 การเปลี่ยนรูปร่างแบบครบขั้นของผีเสื้อ
ที่มา http://www.state.sc.us/forest/6cmet.gif

 

เริ่มจากไข่ที่ฟักออกเป็นตัวอ่อนที่มีลักษณะคล้ายตัวเต็มวัย  แต่ยังไม่มีปีกและอวัยวะสืบพันธุ์ เริ่มจากไข่ (Egg)  เป็นตัวอ่อน (Nymph  หรือ  Naiad)  ต่อจากนั้นจึงเป็นตัวเต็มวัย  เช่น  ตั๊กแตน  แมลงสาบ  จิ้งหรีด  เป็นต้น

รูปที่ 6.17 การเจริญและการเปลี่ยนรูปร่างแบบครบขั้นของกบ
ที่มา http://www.dls.ym.edu.tw/lesson3/gif/ch10/image001.jpg

 

เป็นการเจริญที่เริ่มจากไข่ฟักออกเป็นตัวอ่อนที่ลักษณะเหมือนกับตัวเต็มวัย จะแตกต่างกันตรง ที่มีขนาดเล็กกว่า  เมื่อลอกคราบหลาย ๆ  ครั้ง  ก็เจริญเป็นตัวเต็มวัย  เช่น แมลงหางดีด ตัวสามง่าม   เพลี้ยหอย เพลี้ยแป้งและเพลี้ยอ่อน

ตัวอย่าง การเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบครบขั้นของกบ

รูปที่ 6.18 การเจริญและการเปลี่ยนรูปร่างแบบครบขั้นของกบ
ที่มา http://www.dls.ym.edu.tw/lesson3/gif/ch10/image001.jpg